Arbeidsgezondheidskundig onderzoek

Van een werkgever mag verwacht worden dat hij zorgt voor werkzaamheden en arbeidsomstandigheden die veilig en niet schadelijk voor de gezondheid zijn. Maar niet alle risico’s kunnen weggenomen worden. De vraag is dan welk effect deze resterende risico’s hebben voor de gezondheid van de medewerkers. Het arbeidsgezondheidskundig onderzoek moet hier antwoord op geven.

Tot 2005 was het periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO) een verplicht onderdeel van de Arbowet. Maar sinds 2005 vervangt artikel 18 in de Arbowet de PAGO.
Artikel 18 verplicht werkgevers om werknemers eens in de zoveel tijd te laten onderzoeken. Doel is om arbeidsrisico’s zo veel mogelijk te voorkomen of te beperken. De Arbowet schrijft daarbij niet langer precies voor hoe dat onderzoek eruit moet zien. Dat mag dus een PAGO zijn, of ruimer een preventief medisch onderzoek (PMO).
Het preventief medisch onderzoek (PMO) is ontwikkeld door de vereniging van bedrijfsartsen. Er zijn verschillende namen voor in omloop. Onder andere ‘APK voor werknemers’. De werkgever moet zich bij het arbeidsgezondheidskundig onderzoek wel laten bijstaan door een gecertificeerde bedrijfsarts.

Het belangrijkste van zo’n preventief onderzoek is dat mogelijke gevolgen van arbeidsrisico’s voor de gezondheid van de werknemer in kaart worden gebracht. Omdat iedere werknemer een andere belastbaarheid heeft, is het gezondheidsrisico van iedere werknemer ook weer anders. Het gaat dus om de belasting van de functie in combinatie met de belastbaarheid van de individuele medewerker. Een onderzoek naar werkdruk van een docent vergt dus een andere onderzoeksmethodiek dan een onderzoek naar bijvoorbeeld geluidsbelasting bij een technisch onderwijsassistent.

Voorbeeld van onderzoek: bij het vak Machinale houtbewerking en woningstoffering is de laatste oude machine niet vervangen. Het apparaat produceert ruim meer dan 85dB. Uit het gehooronderzoek bij de onderwijsassistent blijkt dat zijn gehoor ten opzichte van de vorige meting verslechterd is. Het blijkt dat hij al lang geleden zijn otoplastieken had moeten vervangen.

Het arbeidsgezondheidskundig onderzoek biedt natuurlijk geen garantie voor een goede gezondheid van werknemers. Het is een momentopname. Het onderzoek krijgt de laatste tijd wel een steeds bredere functie. Naast de monitoring van gezondheidsschade komt het accent steeds meer op preventie te liggen. Met behulp van allerlei tests krijgen werknemers feedback over hun gezondheid en adviezen om hun leefstijl aan te passen. Denk aan zaken als roken, drinken, voeding, bewegen, de balans tussen werk en privé, enzovoort. Zo kunnen bepaalde gezondheidsrisico’s worden voorkomen.

Het arbeidsgezondheidskundig onderzoek richt zich niet alleen op beroepsziekten en arbeidsgebonden aandoeningen. De focus komt ook steeds meer te liggen op gezondheidsbevordering en vitaliteit. Het onderzoek past daarmee in de trend van gezondheidsmanagement. Individuele werknemers kunnen advies krijgen over hun werkwijze én hun leefwijze.